Skip to content

Dlaczego moje dziecko ma problemy w szkole? – sześć powodów wynikających z wewnętrznej motywacji cz. 1.

Opublikowano w Psychologia

Zastanawiałeś się kiedyś dlaczego Twoje dziecko nie osiąga w szkole tak wiele, jak mógłbyś się po nim tego spodziewać? Przecież jest inteligentne, zdolne, bystre – w Twoich oczach ma same zalety, a mimo to na tle innych wypada przeciętnie, a jego zachowanie pozostawia wiele do życzenia. Może jest jednak inaczej? Może uważasz, że Twoje dziecko jest leniwe, opryskliwe, mało ambitne, a charakterek z pewnością odziedziczyło po teściowej… Skąd biorą się problemy w szkole? Jak pokazują badania, za brakiem osiągnięć nie stoi ani zła wola, ani brak umiejętności. “Mało ambitne dzieci” są wbrew pozorom silnie zmotywowane, ale ich zaangażowanie rzadko znajduje odzwierciedlenie w szkolnej skali ocen.

Nasze motywatory są dla nas wspaniałym wsparciem w działaniu, jeśli tylko spojrzymy na nie z odpowiedniej perspektywy. Najważniejszym aspektem efektywnego rozwoju jest indywidualne podejście, bez którego podejmowane działania nie przyniosą żadnych rezultatów. Aby efektywnie zarządzać motywacją trzeba zdawać sobie sprawę z ludzkiej różnorodności oraz ją doceniać. Każdy z nas jest inny, dlatego profil motywacyjny jest niczym DNA – osobista reprezentacja naszego wewnętrznego systemu wartości.
Jakie dzieci woli szkoła?
Niestety system szkolnictwa nie pozostawia zbyt wiele miejsca na indywidualne podejście. Edukacja ma swój sztywny schemat, do którego należy się dostosować. Szkoła to forma, do której musi dopasować się każdy uczeń. Jakie są tego efekty? Zależnie od profilu motywacyjnego jedni odnajdą się lepiej, drudzy gorzej. Pewien zestaw motywatorów jest przecież przez ten system preferowany np. wysokie natężenie motywatorów Porządek i Honor, niskie natężenie motywatora Niezależność. W szkole obowiązuje plan, którego trzeba przestrzegać. Przed klasą trzeba ustawić się równo, uczestniczyć w wielu aktywnościach grupowych, nie wolno ściągać, nie wolno się spóźniać. Problem pojawia się wtedy, gdy uczeń posiada nie tylko niskie natężenie motywatorów Porządek i Honor, ale na dodatek jego motywacja wewnętrzna opiera się na wysokiej Niezależności i niskich Kontaktach społecznych. W takiej sytuacji każdy dzień w szkole wydaje się męką i opiera się głównie na odliczaniu godzin, które zostały do końca zajęć. W prowadzonych badaniach nad motywacją młodzieży wyróżniono sześć motywatorów o konkretnym natężeniu, które mogą być przyczyną braku sukcesów w szkole.
Lęk przed porażką
Porażka nie boli, jeśli nie próbujesz – to proste. Dzieci, które boją się niepowodzeń mogą silnie angażować się w proste zadania, ale wyzwania nigdy nie będą dla nich zachęcające. Próba sił wiąże się z przegraną, która jest silnym zagrożeniem dla ich samooceny. Często młodzież o silnym lęku przed porażką w sytuacji, gdy spotyka się z krytyką nauczyciela bądź rodzica, zwyczajnie stara się ją ignorować. Za tego typu postawą wobec wyzwań stoi motywator, nad którym praca zarówno wśród dzieci, jak również dorosłych, jest zwykle najtrudniejsza i najbardziej czasochłonna. Uznanie to motywator, który informuje nas o tym, jak bardzo do osiągnięcia satysfakcji jest nam niezbędna aprobata społeczna. Mimo to uczniowie z wysoką potrzebą akceptacji mogą osiągnąć wiele, jeśli tylko otrzymają wystarczającą ilość wsparcia i zachęty od rodziców oraz nauczycieli. Krzyk, krytyka czy ocenianie nigdy nie zmotywuje ich do działania, dlatego testy czy egzaminy, które z założenia zakładają testowanie jakiejś umiejętności, mogą być dla tych osób niezwykle stresujące. Wysoka potrzeba aprobaty społecznej jest też przyczyną niedoszacowania celów, które zwykle stawiane są zbyt nisko, aby zmniejszyć prawdopodobieństwo niepowodzenia.
 Znikoma dociekliwość
Istnieją dwa niepowiązane ze sobą rodzaje ciekawości, które niemal całkowicie różnią się od siebie. Ciekawość intelektualna (zwana także potrzebą poznania), która polega na nieustannym poszukiwaniu nowych informacji, zdobywaniu wiedzy i  zamiłowaniu do myślenia. Natomiast ciekawość odkrywcza objawia się chęcią poszukiwania nowych bodźców. Zwykle zostaje zahamowana lękiem przed nieznanym. Wysokie natężenie Ciekawości w profilu motywacyjnym oznacza wysoką potrzebę intelektualnych doznań, podczas gdy niskie natężenie motywatorów Spokój i Uznanie wiążą się z odkrywczą formą dociekliwości. Uczniowie o niskiej potrzebie Ciekawości są zwykle znudzeni monotonią zajęć i przyswajaniem przydługiego, stricte teoretycznego materiału. Nauczyciele mogą pomóc im wytrzymać obcowanie z suchą teorią poprzez dzielenie materiału na mniejsze części oraz starać się wprowadzać więcej praktyki w monotonię codziennych zajęć.
 Brak ambicji
Wielu ekspertów sugeruje, że motywacja do zdobywania kompetencji jest silnie powiązana z naturalną potrzebą osiągnięć. Wysoka ambicja wiąże się z silnym natężeniem motywatora Władza, który informuje o predyspozycjach przywódczych, chęci odnoszenia sukcesów, pracowitości i wywierania wpływu. Natomiast na drugim biegunie możemy odnaleźć większe wycofanie i brak ukierunkowania na cel. Uczniowie o niskim natężeniu motywatora Władza nie przykładają się do zadań, nisko stawiają sobie poprzeczkę i unikają wyzwań w obawie przed ciężką pracą. Inteligentni uczniowie o niskiej potrzebie Władzy mogą dostawać dobre, a nawet znakomite stopnie, jeżeli rezultat opiera się na wrodzonych zdolnościach a nie ciężkiej pracy. Umiar jest w tym wypadku słowem kluczowym. Nauczyciele powinni zapewnić uczniom o niskim natężeniu tego motywatora umiarkowane tempo aktywności, unikać zmuszania do ciężkiej pracy i stawiania wygórowanych oczekiwań.
W badaniach nad motywacją młodzieży wyróżniono jeszcze 3 motywatory, które znajdziesz w kolejnym artykule. Druga część artykułu pojawi się na blogu w przyszły poniedziałek.
Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn

Bądź pierwszy! Skomentuj

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *